Lan Harremanen Kontseiluaren txostena, Gizarte Aurreikuspeneko Euskal Kontseilua arautzen duen Dekretu Proiektuari buruz

Aurrekariak

Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Saileko Azterlanen eta Araubide Juridikoaren Zuzendaritzak Gizarte Aurreikuspeneko Euskal Kontseilua arautzen duen dekretu proiektua helarazi du Lan Harremanen Kontseilu honetara.

Sarrera

Haren gaineko irizpena emateko helarazi zaigun arau proiektu hau 2006ko urtarrilaren 10ean Gobernu Kontseiluan onartutako Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Planean oinarritzen da.

Plan honetan jasotzen diren ekintzen artean, batzuen xede behinena haren segimendua bermatzea da eta, horretarako, gizarte aurreikuspen osagarriaren behatokia deritzan organo teknikoa eta gizarte eta erakunde arloko parte hartze organo bat sortzen dira planaren segimendua eta ebaluazioa egiteko edo, hobeki esan, plana gauzatzeko prozesuan barrena hartzen diren neurrien segimendua eta ebaluazioa egiteko.

Dekretu proiektu honek gizarte eta erakunde arloko parte hartze organo hori sortzen du eta Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseilua izendatzen du, bestalde, bere osaera zehazten du eta bere funtzionamenduari buruzko oinarrizko arauetariko batzuk finkatzen ditu.

Testuingurua

Aurretiazko txosten honen sarreran adierazi dugun bezala, ekimen hau Euskadiko gizarte aurreikuspen osagarriaren planaren testuinguru orokorraren barnean kokatzen da.

Orain arte eremu honetan hartu diren erabakiei erreparatuta, batetik, plana bera aipatu behar dugu, izan ere, Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailaren ekimenez eta, beraz, 2006ko urtarrilaren 10ean Gobernu Kontseiluak onartu baino lehen, Lan Harremanen Kontseiluak berorri buruzko irizpena eman zuen 2004ko abenduaren 28an; eta bestetik, aipatu behar dira halaber borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakundeen jarduera batzuk arautzen dituen dekretu proiektu bat, eta borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakundeen bitartez instrumentatzen diren gizarte aurreikuspen osagarri sistema jakin batzuk ezartzeko diru-laguntzak arautzen dituen beste dekretu proiektu bat. Kontseiluak bi proiektuok aztertu eta beraiei buruzko irizpena eman zuen 2006ko maiatzaren 19an.

Baina, gaur arte, Gobernu Kontseiluak ez ditu bi proiektu horiek formalki onartu.

Beste alde batetik, Lan Harremanen Kontseiluan ez dugu jakin gizarte aurreikuspen osagarriaren behatokia sortu duen xedapen edo ekimen formalik egon denik. Txosten-gai dugun dekretu proiektu honek kontseiluari laguntzeko organotzat jotzen du behatoki hori eta lanabes-zereginak ematen dizkio bere funtzioak betetzeko, bestalde, horrek aditzera ematen du sailak bere gain hartzen duen jarduera-arlo espezifiko gisa sortu dela gehienbat, eta gizarte aurreikuspen osagarriaren analisia eta segimendua ikuspegi teknikotik egiteko lanak biltzen direla izendapen beraren azpian.

Dekretu proiektuaren edukiaren analisia

Kontseiluaren izaera

Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseilua berezko nortasun juridikorik gabeko organo gisa sortzen da eta Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailari atxikirik dago, baina bere osaera eta funtzioak organo hori sortzen duen dekretuak zehazten duenaren arabera bakarrik finkatzen dira –eta juridikoki bermaturik geratzen dira-.

Erakunde eta gizarte arloko parte hartze organo hau kide anitzekoa da eta kontsulta funtzioak ditu funtsean, gainera, ez dago Sailaren egitura hierarkikoan txertaturik (30/1992 legearen 22.2. artikulua), hortaz, Sailak eman litzakeen instrukzioetatik at dago eta autonomia irizpideen arabera jokatuko du arauak eta lehen xedapen gehigarriak jasotzen duen balizko barne erregelamenduak zehazten dituzten erregelen esparruan.

Funtzioak

Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseiluaren funtzioen zerrenda dekretu proiektuaren hirugarren artikuluan jasotzen da. Funtzio horiek pentsatuak izan diren moduan, bi talde handitan sailka daitezke. Lehenik, kontseiluaren "betebeharrak" jasotzen dituztenak, hots, organo administratiboa den aldetik kontseiluak duen eskumen utziezinaren eremua teknikoki eratu eta zehazten dutenak. Funtzio hauek bi dira funtsean: 1) Euskal Administrazio Publikoak gizarte aurreikuspenaren inguruan eskatzen dizkion txostenak ematea, eta 2) eskatutakoez aparte, 3. artikuluko 2. atalean aipatutako alderdiak jorratzen dituen bi urtean behingo txosten bat prestatzea.

Lehenengo funtzioari gagozkiola, ondorioztatu liteke halaber kontseiluak organo eskudun izaera erdiesten duela juridikoki Euskadiko gizarte aurreikuspen-sistemari dagozkion proiektu eta programa guztiei buruzko txostenak emateko, organo hau sortzen duen arauak espresuki hala xedatzen duelako (3.1. artikuluko lehen atala) eta, beraz, jatorrizko eskumena duela hori eta, korrelatiboki, Euskal Administrazio Publikoak edozein ekimenen gainean kontseiluaren txostena eskatzeko ahalmena ez ezik, betebeharra ere baduela, beharrezko tramitea baita atera nahi den xedapen edo onartu nahi den erabaki oro lantzeko prozesuan.

Bigarrenik, bere arau erregulatzaileak ematen dizkion funtzio orokorren esparruan (dekretu proiektuaren 3. artikulua) kontseiluak beste zeregin osagarri batzuk ere baditu: gizarte aurreikuspena sustatzea, aztertzea eta analizatzea, baita prestakuntza ematea eta herritarrak kontzientziatzea ere, hauek kontsultarako organo batek ohi dituen funtzioetatik at daudela badirudi ere, dena dela, txosten-gai dugun arauan funtzio horiek garatu edo zehaztu gabe daude, beraz, ezin daitezke benetan gauzatu.

Kontseiluaren osaera

Euskal Kontseiluaren osaeraren inguruan hainbat gogoeta maila egon liteke. Lehenik eta behin, organo hori subjektiboki eratzeko erabaki politikoari buruz. Konpromiso politikoen mailan, erakunde eta gizarte arloko ordezkaritza tresna gisa kontseilu bat sortuko zela iragartzen zuen aurreikuspen planaren –kontseilu hau plan horretan oinarritzen da, azaldu dugun bezala- aurreikuspenetatik harantzago, arau hau proposatzen duen Sailak tarte handia du haren osaera "zehatza" erabakitzeko. Aurreneko alderdi honetan, beraz, egin daitekeen balorazioak ere badu funtsean politikarekin edo egokitasunarekin lotutako alde bat.

Zehazki, lau talderen ordezkaritza orekatua ziurtatzeko aukera egin da: Administrazio Publikoak, gizarte aurreikuspen osagarriaren sektorea, ordezkaritza duten sindikatuak eta ordezkaritza duten enpresaburuen elkarteak. Puntu honetan ñabardura bat egin behar da, ordezkaritza horren (talde bakoitzeko bost kide) "itxurazko" oreka hautsi egiten baita presidentea Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailak eta presidenteordea Ogasun Sailak izendatzen dituztelako. Izan ere, dekretu proiektu honen 5. artikulua "Gainera" adizlagunaz hasten da eta horrek ez du zalantza izpirik ere uzten kontseiluak azkenean izango dituen kideen kopuruaz: presidentea, presidenteordea eta hogei kide gehiago (talde bakoitzeko bost), hau da, 22 orotara.

Bigarren gogoeta mailan, ostera, beste hausnarketa teknikoago batzuk egin daitezke arau honen gainean, legetasunaren ikuspuntutik zein legegintza teknika hutsaren ikuspegitik. Argitasuna egite aldera, komenigarria da talde bakoitzari dagozkionak bereizirik aztertzea.

-Administrazio Publikoak. Proiektu honek Foru Aldundien ordezkari erkide bat izendatuko dela aipatzen du eta ez du zehazten irizpiderik ez prozedurarik ere hori egiteko, alta, horrek arazoak ekar ditzake eta erabakia blokeatu. Baina are zehaztugabeagoa da talde honetako bosgarren kidearen aipamena, izan ere, bere esperientziaren eta gaitasunaren arabera aukeratutako profesional bat izango dela eta Administrazio Publikoetako gainerako ordezkariek izendatuko dutela dio, baina ez du zehazten nor diren gainerako horiek eta, berriro ere, ez du gutxienezko irizpiderik edo prozedura egokirik finkatzen hori egiteko, beraz, erabaki hori nola (Aldundietako ordezkariaren kasuan) eta nork hartuko duen (Administrazio Publikoetako gainerako ordezkariek?) are zalantzagarriago bihurtzen da.

-Autonomoen kolektiboaren ordezkaritza eta federazioak. Ez da gauza erraza profesional autonomoen kolektiboari ematen zaion eskumenaren norainokoa zehaztea, izan ere, honi dagokio merkataritza ganberen ordezkaria izendatzea. Itxuraz paradoxikoa da kolektibo batek (profesional autonomoak) beste erakunde bat (Merkataritza Ganbera) ordezkatuko duen kidea izendatzea, eta konponbidea aurkitzeko interpretatu behar genuke "gizarte aurreikuspen osagarriaren sektoreko autonomoak" direla eta (nahiz eta arauak hori ez esan, espresuki behintzat) merkataritza ganberetan integraturik daudela (hiru lurraldeetakoetan kontseiluaren lurraldetasuna dela eta). Horrek ez ditu kentzen, dena dela, arau hau gauzatzeko dauden beste zailtasun batzuk, izan ere, ez baitago izendapena egiteko ez irizpide ez prozedurarik.

-Sindikatuen ordezkaritza. Atal honetan ere arauak ez ditu zehazten ordezkaritza handieneko sindikatuei oro har esleitu zaizkien ordezkariak (bost) "banatzeko" irizpideak eta ez du finkatzen horiek aukeratzeko edota baliozkotzeko, edo aukeratu ondoren izendatzeko erabili beharreko prozedura (gauza bera gertatzen da talde guztietako ordezkariekin).

Zuzenean edo zeharka negoziatzeko ahalmena duen organoa ez izateak are zailagoa egiten du araudiaren hutsune hori betetzeko doktrina konstituzionala aplikatzea, hau da, bakoitzak duen ordezkaritza kuotaren arabera ordezkariak proportzionalki banatzea, edota Langileen Estatutuan ezarrita dauden eta xede berbera duten proportzionaltasun arauak analogikoki aplikatzea.

-Enpresaburuen ordezkaritza. Kasu honetan Euskal Enpresaburuen Konfederazioari (Confebask) dagokio ordezkariak aukeratzea, beraz, aurreko kasuetan ez bezala, ez dago interpretazio edo aplikazio arazorik.

Kontseiluaren funtzionamenduaren araubidea. Bereziki erabakiak hartzeko.

Dekretu proiektu honen xedapen gehigarriak geroko funtzionamendu-arautegi batera bidaltzen gaitu; araua indarrean jartzen denetik kontatzen hasita sei hilabeteko epean onartu behar da arautegi hori, eta bertan zehaztuko dira Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseiluaren funtzionatzeko metodoa, egutegia eta lan programa. Xedapen gehigarriak berak jasotzen dituen printzipio orokor batzuek arautegi horren edukia aurreratzen digute. Horien artean, ordea, ez dago metodoari buruzko aipamenik, erabakiak hartzeko "prozedura" gisa ulertuta behintzat.

Dekretu proiektuak jasotzen duen aipamen bakarra 8. artikulukoa da. Zeharo laburra den arau honetan zehazten da erabakiak "bertaratutakoen gehiengo soilaz" hartuko direla. Erregela espezifiko honekin batera, dekretu proiektu honetako lehen azken xedapenak 30/1992 legera jotzen du orokorrean ordezko erregulazio gisa. Horrenbestez, erabakiak hartzeko izan ezik, orokorrean kide anitzeko organoen funtzionamendua arautzen duten 30/1992 legearen 22. artikuluan eta ondokoetan zehaztutako erregelak aplikatuko dira.

Hala ere, batera hartuta, kontseiluaren oinarrizko funtzionamenduaren araubidea osatuko luketen ordezko arau horien eta erabakiak hartzeko finkatutako arau espezifikoaren integrazio artikulatuak interpretazio arazoak sortzen ditu betiere. Garrantzitsuena organoaren eraketa baliozkoa izateko quoruma da. Proiektuaren testuan ez da aipamenik ere egiten quorum horri buruz, eta hori ordezko arauen bidez bete beharko litzatekeen hutsunea edota berariazko erregulaziorik eza dela interpretatu beharrean, pentsa liteke nahita egin dela inplizituki erabakiak hartzeko arauan edozein eskakizun ezabatzeko, izan ere, erabakiak hartzeko bertaratutakoen gehiengo soila aski bada, horrek esan nahi du bertaratutakoak, den kopurua dela ere, aski direla organoa baliotasunez eratzeko, eta hortik ondorioztatzen da Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseiluan ez dela inongo baldintzarik eskatzen haren eraketa baliozkoa izan dadin (gutxienezko quoruma).

Horrelako interpretazio batek, ordea, legetasunari buruzko zalantza handiak sortzen ditu. 30/1992 legearen 26 artikulua ez da ordezko aplikazioko hautazko araua, aginduzkoa baizik, eta mugatu egiten du legeak berak 22. artikuluko 2. atalean aipatzen dituen kide anitzeko organoek (eta Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Euskal Kontseilua horietarikoa da) beren funtzionamendu erregelak autonomoki ezartzeko esparrua.

Hartara, interpretazio ziurrena zera da, quorumari buruzko aurreikuspen espezifikorik ezean, 26.1. artikuluko araua aplikatu beharko litzatekeela eta, horrela, organo hau arauak xedatzen duenari jarraituz baliotasunez eratuta dagoenean bakarrik aplikatu ahal izango da erabakiak hartzeko dekretu proiektuaren 8. artikuluan berariaz zehazten den araua: bertaratutako gehienen aldeko botoa.

Edozein kasutan ere, 30/1992 legearen 26.2. artikuluak xedatzen duenaren argitan, Euskal Kontseiluak bere deialdi araubidea zehatz lezake, baita bigarren deialdi bat aurreikusi ere, baina nahitaez zehaztu behar du zenbat kide behar diren eraketa baliozkoa izan dadin.

EKARPENEN SINTESIA

Azaroaren 13an, txosten batzordeko kideek beren alegazio partikularrak helarazi zituzten, kontsulta funtzioa gauzatzeko Lan Harremanen Kontseiluaren barnean onartutako prozeduran zehazten denaren arabera.

Sindikatuen iritzia

LABek aukeratutako kidearen erabateko errefusetik dekretu proiektuko zenbait alderdi orokor zalantzan jartzeraino doaz iritziak, bestalde, proiektu hau aldatzeko proposamen zehatz batzuk egin dituzte UGTk eta CCOOk aukeratutako kideek.

Lehen kasuan, LABek aukeratutako kidearen iritzian ekimen hau errefusatzea aurreikuspen plana errefusatzearen ondorio logikoa da, hura honetan oinarritzen delako (une hartan Lan Harremanen Kontseiluak aurreikuspen planari buruz eman zuen iritziaren aurkako botoa eman zuen eta, beraz, boto erreserbatua aurkeztu zuen).

Planak aurreikuspen osagarriaren gaineko bigarren maila delakoan baino ez du jarduteko xederik, hortaz, bigarren zutabea ordezko bideragarri bakarra balitz bezala interesatuki aurkeztuz gizarte babeseko sistema publikoa zalantzan jartzen zuen eta, horrez gain, gizartean alarma handia pizten zuen; horrek gizarte aurreikuspenaren osotasuna arautzeko Eusko Jaurlaritzak dituen eskumen eskasia eta gaitasun politikorik eza agerian jartzen zituen, eta Aurreikuspenaren Euskal Kontseilua sortzeko proiektu honek plan horri orpoz orpo jarraitzeak, beraz, gauza bera baieztatzen du.

Ildo beretik, LABek aukeratutako kideak bere zalantzak adierazten ditu gizarte aurreikuspen eredu horri buruz, kapitalizazioan oinarriturik dagoen eta banaketa sistema publikoaren oinarrizko elkartasun printzipioa urratzen duen sistema bat sustatu eta zerga arloan onurak eman nahi baitizkio, horretarako darabiltzan baliabideak (388 milioi euro) gizarte arloko gainerako programetarako erabiltzen dituenak baino askoz ere gehiago direlarik, adibidez, etxebizitzaren sustapen publikorako 180 milioi euro darabiltza, seme-alabak dituzten familiei laguntzeko 83 milioi, enplegurako erakunde arteko planerako 54,4 milioi eta gizarte larrialdiko laguntzetarako 30 milioi.

Horiengatik guztiengatik, alegazio partikularren tramite honetatik bertatik adierazten du txostena emateko helarazitako dekretu proiektu honen aurka dagoela eta unea iritsita haren aurkako botoa emango duela.

CCOOk aukeratutako kideak, ekimenari buruzko balorazio orokor gisa, zalantzan jartzen du dekretu proiektuak jasotzen duen neurri zehatzaren (Aurreikuspenaren Euskal Kontseilua sortzea) egokitasuna Aurreikuspen Planean zehaztutako helburuak lortzeko. Haren iritzian, dekretu proiektu honetan agertzen den moduan, kontseilua ez da organo operatiboa izango enplegu sistemen bitartez gizarte babesaren maila osagarria biztanleen %70engana zabaltzeko, alta, horixe zen plan horrek iragartzen zuen helburu nagusia, hain zuzen ere.

Edozein kontseiluren osaerak, duen izena duela ere, hainbat izen erabili baita plana onartu aurreko agirietan, hiru aldekoa eta paritarioa izan beharko luke, lehenik eta behin. Txostena emateko helarazitako dekretu proiektu hau urrundu egiten da funtsezko ideia horretatik, baita lehen aipatutako aurrekarien aurka ere, eta eratzen duen lau aldeko kontseilua ez dator bat bere helburu nagusiarekin, hau da, ordezkaritza duten gizarte eragileen kontsulta eta elkarrizketa organoa izatea, enplegu sistemen bitartez gizarte aurreikuspen osagarria sustatuko duen politika bat garatzeko.

Bestalde, dekretu proiektu honek ez du gizarte aurreikuspenaren behatokia arautu, eta argitu beharko lirateke organo horren osaera, funtzioak eta planaren garapenean eta eredu horren kudeaketan duen benetako eginkizuna.

Azkenik, gogoeta orokor hauen ildotik ere, ohartarazten du dekretuak gizarte aurreikuspena aipatu besterik egiten ez duen arren, benetako eskumenek aurreikuspen osagarrira mugatzen dutela jarduera esparrua eta, beraz, horrelaxe jaso beharko lukeela arauaren testuak kasu guztietan, eta "gizarte aurreikuspen" dioen guztietan "osagarria" izenondoa erantsi beharko litzaiokeela.

Aurreko gogoeten ildotik, eta dekretu proiektuaren eduki zehatzari buruz, testuko artikuluak zenbait aldetan aldatu beharko liratekeela uste du: kontseiluaren izaera (2. artikulua), kontseilu hau hiru aldeko organo paritario gisa definitzeko; haren funtzioak (3. artikulua), haren jarduera eremua gizarte aurreikuspen osagarria dela zehazteko eta BGAEei aplikatu beharreko zerga-araubidea egokitzeko proposamenak egiteko gaitasuna espresuki sartzeko; eta, azkenik, baita ere gizarte aurreikuspenaren etorkizun finantzarioari buruzko txostenaren aipamena testutik kentzeko.

Azkenik, uste du berariaz erregulatu beharko liratekeela Behatokiaren osaera eta funtzioak (4. artikulua).

UGTk aukeratutako kideak adierazten du lehenik eta behin Aurreikuspenaren Euskal Kontseiluaren kontzepzioak berak, hots, bakarrik aurreikuspenaren planaren segimendua eta ebaluazioa egiteko sortutako tresna izateak organo akritiko bihurtzen duela kontseilu hori sortzetik beretik eta planaren oinarrian dagoen gizarte aurreikuspen osagarriaren kontzeptuak erabat baldintzatzen duela; esan behar da, bestalde, plan hori oraintsukoa dela eta errealitatean ez duela lortu behar bezalako ezarpenik ez behar adina adostasun ere, haren edukia aztertzerakoan agerian geratu zen bezala.

Kontseilu hori ez litzateke, beraz, inondik inora eztabaidarako organoa, plana zenbateraino betetzen ari den egiaztatuko lukeen erakundea baizik, eta ez luke inolako autonomia tarterik.

Hala ere, haren iritzian eztabaidatzeko, analizatzeko eta, izatekotan, aurreikuspen osagarriaren kontzeptua bera definitzeko gaitasunak eman behar litzaizkioke kontseiluari, eta ez luke nahitaez onartu beharko maila hori behar adinakoa ez den babes publikoaren beharrezko osagarri gisa definitzea plan horretan zehaztutako ildotik. Hartara, lehendik adierazia duen bezala, oraingoan ere esan nahi du UGT ez datorrela bat gizarte aurreikuspen osagarriari buruzko ikuspegi horrekin.

Gogoeta orokor horien ildotik, adierazten du halaber kontseiluak hiru aldeko organo paritarioa izan beharko lukeela edozein kasutan ere, administrazioak, sindikatuek eta enpresaburuen elkarteek osaturik, hots, osaera egokia izan beharko lukeela bere xede behinena erdiesteko, eta aurreko paragrafoan agertu dugu xede hori administrazioaren eta gizarte eragileen artean gizarte aurreikuspen osagarriaren eredua bera adostea eta definitzea dela; nolanahi ere, kasu jakin batzuetan ez da baztertu behar beste solaskide batzuentzat kontsulta eta parte hartze mekanismoak ezartzeko aukera.

Proiektu honetan aurreikusten diren laguntza teknikoko tresnei buruz eta, zehazki, aurreikuspenaren behatokiari buruz dio organo hori sortzeko xedapen espezifikorik ezean, Lan Sailaren beraren jarduera arlo bat litzatekeela, txosten teknikoan adierazitakoaren ildotik, eta ez litzatekeela laguntza tresna bakarra izan behar kontseiluaren funtzionamendurako, baizik eta tresna bat gehiago beste batzuen artean.

Hirugarrenik, erabakiak hartzeko araubideari erreparatuta –txosten teknikoan jasotako hutsuneak ahaztu gabe, batik bat sindikatuei oro har esleitzen zaien ordezkari kopurua sindikatuen artean banatzeko irizpiderik ez izatea-, quoruma zehaztu ez izanak eta erabakiak hartzeko ezarri den sistemak, testua bere horretan gordez gero, absurdu batera eraman gintzakete, hots, gerta liteke kontseilu horren erabakiak ordezkaritza maila handieneko sindikatuen eta enpresaburuen iritziaren aurka hartzea. Hartara, talde bakoitzaren barnean gehiengoen sistema baten alde agertzen da eta ahotsa bai baina botorik ez lukeen presidentzia bat defendatzen du.

Enpresaburuen iritzia

Gogoeta orokorrak

Lehenik eta behin, Confebaskek aukeratutako kideek zalantzan jartzen dute beste kontseilu bat sortzeko ekimena, kontsulta organoen ugaritzeari buruzko gogoeta orokorrago baten testuinguruan. Hartara, gaur egun ia berrogeita hamar kontseilu daudela ohartarazten dute.

Haien iritzian egoera honek arazo larriak sor ditzake, funtsezko hiru arrazoirengatik. Lehenengoa, ohiko organoak gutxiesten dira: EGK eta LHK funtsean, kontsulta funtzioa sakabanaturik dagoelako sektoreko hainbat organoren artean; bigarrena, egitura horien funtzioak askotan izen hutsak dira, eta ez dute izaten politika publikoak lantzeko parte hartzen duten organoak izateko beharrezko eskumenik ez jarduteko tarterik, eta hirugarrena, organo horietan administrazio publikoen presentzia gero eta handiagoa eta aldi berean gizarte eragileena gero eta ahulagoa bihurtzeko joera dago.

Gogoeta espezifikoak

Txostena emateko helarazi zaigun dekretu proiektuan, zehazki, ez da ulertzen haien aburuz autonomoen federazioak eta kolektiboa ordezkatzen dituen bigarren taldea –aztergai dugun proiektuaren arabera- Aurreikuspenaren Euskal Kontseiluan egotea.

Lehenik eta behin, kontzeptuzko arrazoiengatik, izan ere, kontseilu honek planaren segimendua eta ebaluazioa egin behar badu eta plan horren xedea aurreikuspen osagarria enplegu sistemen bitartez hedatzea bada, orduan ezin da ulertu zein den autonomoen zeregina kontseilu honetan. Langilerik ez duten autonomoak badira –eta Merkataritza Ganberetan ez badaude zeren eta hauek enpresak baino ez baitituzte biltzen- ezin izango dute enplegu planik ezarri, eta kontratupeko langileak dituzten autonomoak badira enpresaburuak izango dira eta, beraz, enpresaburuek ordezkatu beharko dituzte eta haien langileak berriz kontseiluan dauden sindikatuek ordezkatuko dituzte. Arrazoi berberengatik ez dute ulertzen zergatik dagoen erretiratutakoen eta aurretik erretiratutakoen elkarteen ordezkaritza bat ekimen horien –enplegu planekin lotutakoak izanik- segimendua egiteko, baldin ekimen horiek besteren konturako langileei badagozkie.

Gogoeta hauen argitan, badirudi gizarte aurreikuspena oro har jorratuko duen organo bat eratu nahi dela, izan ere, badaude beste zantzu batzuk ere, esate baterako, Kontseiluari planaren helburuetatik eta enplegu sistemen esparru zehatzetik urrunago doazen funtzio orokorrak ematea eta organo honen izena bera. Lehendik ere esana dugunaren ildo beretik, beraz, okerreko bidetik eta parametro berrietatik heldu nahi zaio gizarte aurreikuspen osagarriaren alde partzial baten erregulazioari, lehenago indarrean den Borondatezko Gizarte Aurreikuspeneko Erakundeen Legean ezarritako eredu orokorra birdefinitu gabe.

Azkenik, beste kontseilu honen osaerak agerian jartzen du gogoeta orokorretan salatutako efektuetariko bat: administrazio publikoen nagusitasuna, eta hau ez da horrela gainerako gizarte ordezkaritzak sakabanaturik daudelako bakarrik, administrazio publikoei berez dagozkien bost ordezkariez gain, beste bi kide gehiago (presidentea eta presidenteordea) esleitzen zaizkielako baizik.

AZKEN GOGOETAK

Txosten batzordeak 2006ko azaroaren 22an egindako bileran, batzordekideek azkeneko txostenean ondoko gogoeta espezifikoa sartzea erabaki dute, zein bere atalean jaso ditugun gogoeta partikularren kalterik gabe:

Lan Harremanen Kontseiluari dagokion kontsulta funtzioa egokitasunez erabili behar da, eta arlo soziolaboralean botere publikoek hartutako ekimen arau emaileak eta bestelakoak beren eduki materialaren ikuspuntutik baloratzea eskatzen du edozein kasutan ere. Ikuspegi honetatik, Kontseilu honek emandako iritziak ez lirateke hainbeste arau proiektu jakin baten alderdi teknikoen ingurukoak izan behar –proiektu horren edukia edo norainokoa hobeki ulertzeko behar dena baino gehiago ez behintzat-, aitzitik, gehiago heldu behar liekete arau horien bitartez gauzatu nahi diren erabaki politikoei.

Hartara, txosten batzordeko kideek, bakoitzak adierazi eta txosten honetako beste atal batean jaso diren iritzi partikularren kalterik gabe, eta arrazoi desberdinengatik bada ere, aztertu dugun dekretu proiektuan agertzen den moduan denak Gizarte Aurreikuspenaren Kontseilua sortzeko ekimenaren aurka agertzen direlarik, argi eta garbi adierazi nahi dute aurreikuspen plana garatzeko arauak –eta testuinguru horretan kokatzen da dekretu proiektu hau ere- gizarte aurreikuspenaren esparru orokorra behar bezain argi zehaztu gabe hartzen ari direla.

Bilbon, bi mila eta seiko azaroaren hogeita bian.